نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• یونس فرقانی ¹
• وحید یاوری ²
• مجتبی امامی ³
• اکبر سعیدی ⁴

¹ دانش‌آموخته دکتری دانشگاه پردیس فارابی قم، ایران (نویسنده مسئول).‏

² استادیار، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق×، تهران، ایران.‏

³ دانشیار، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران‏

⁴ دانش‌آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.‏

چکیده

نظریه‌ی حکمرانی خوب به عنوان یکی از آخرین نظریات مطرح در دانش مدیریت دولتی، در سازمان‌های بین‌المللی به عنوان مبنایی برای ارزیابی کشورهای در حال توسعه مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما بر این نظریه، ایرادات نظری و عملی متعددی وارد شده است. در این پژوهش برای دست‌یابی به نظریه‌ای اسلامی از حکمرانی، با توجه به میزان پرداختن قرآن به حکمرانی فرعونی، سعی کردیم با ارائه‌ی تصویری از آن به‌عنوان حکمرانی بد، به مشخص‌‌شدن سوی دیگر طیف که حکمرانی خوب است، کمک کنیم. به این منظور، با بهره‌گیری از روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم، آیات مرتبط، مورد تدبر قرارگرفته و در مدل به‌دست‌آمده مشخص شد که غفلت از خداوند، بی‌توجهی به حقیقت و پیروی از منافع، به ترتیب، نگرش و رویکرد حکمرانی فرعونی در نسبت با خداوند بوده و تکذیب، عصیان، طغیان، فساد و فسق، عملکرد آن هستند. ادعای ربوبیت و استکبار نیز نگرش و رویکرد حکمرانی فرعونی در نسبت با مردم است. عملکرد آن در این بعد نیز شامل تضعیف مردم، استبداد رأی، ظلم و بی‌عدالتی، دستگاه تبلیغاتی وسیع و سرکوب مخالفان است. به همین صورت ویژگی‌هایی نظیر خداباوری، حق‌مداری، تکریم مردم، عدالت، صداقت، پای‌بندی به تعهدات، اصلاح‌گری، حفظ انسجام اجتماعی، زمینه‌سازی برای هدایت جامعه و... به عنوان ویژگی‌های حکمرانی خوب ترسیم شدند.

کلیدواژه‌ها

• حکمرانی خوب
• حکمرانی بد
• حکمرانی فرعون
• روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم

عنوان مقاله [English]

Understanding Ideal Governance in Contrast to Bad ‎Governance: An Examination of the Pharaoh’s ‎Governance Method in the Quran

نویسندگان [English]

• Unes Forghani ¹
• Vahid Yavari ²
• Mojtaba Emami ³
• Akbar Saeedi ⁴

¹ PhD Graduate, Pardis Farabi Campus, Qom, Iran. (Corresponding author). ‎forghani87@gmail.com. ‎

² ‎ ‎. Assistant Professor, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadiq University, ‎Tehran, Iran.‎ vahid.yavary@gmail.com. ‎

³ ‎ ‎. Associate Professor, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadiq University, ‎Tehran, Iran.‎ emami@isu.ac.ir.‎

⁴ M. A. Graduate, Imam Sadiq University, Tehran, Iran‎. saeidiaa@gmail.com.‎

چکیده [English]

The theory of good governance, as one of the latest theories in public administration, is utilized by international organizations as a basis for evaluating developing countries. However, this theory has been subject to various theoretical and practical criticisms. In this study, to develop an Islamic theory of governance, we examined the Quranic discourse on Pharaoh’s governance, aiming to present it as a model of bad governance and, consequently, to clarify the other end of the spectrum—good governance. Using the thematic research method in the Holy Quran, we analyzed related verses, leading to a model that demonstrates how neglecting God, disregarding truth, and pursuing self-interest form the Pharaoh’s governance perspective in relation to God. Corresponding to these, its practices include denial, rebellion, tyranny, corruption, and transgression. Additionally, the claim of lordship and arrogance characterize Pharaoh’s governance approach toward people, manifesting in actions such as oppression, autocracy, injustice, propaganda, and suppression of opposition. Conversely, characteristics such as faith in God, truth-seeking, respect for people, justice, honesty, commitment to obligations, reform, social cohesion, and facilitating societal guidance are identified as features of good governance.

کلیدواژه‌ها [English]

• Good governance
• Bad Governance
• Pharaoh’s Governance
• Thematic ‎Research Method in The Quran.‎